Flip Flop

Bu gün verilerin bellekte nasıl geçici olarak saklandığını, bilgisayarı resetlediğimizde nasıl kaybolduğunu, mantıksal NOR’u ve ne işe yaradığını, programlama dillerinde logic error diye tanımladığımız hatalardan biri olan kısır döngünüyü geçici veri saklamada nasıl kullandığımızdan bahsedeciğim.

iki mantıksal nor kapısının çıkışlarının birbirlerinin girişine bağlanması ile bir flip-flop devresi elde edilir. mantıksal veya olayına bakacak olursak;

0 veya 0 = 0
1 veya 0 = 1
0 veya 1 = 1
1 veya 1 = 1

bunu veyadeğil’i kullanarak yaparsak;

0 NOR 0 = 1
1 NOR 0 = 0
0 NOR 1 = 0
1 NOR 1 = 0

olur

Peki bu bizim ne işimize yarar?

Ekteki tabloda da görüldüğü gibi :

Eşitlik Kontrolleri

Üst düzey programlama dillerinde mantıksal operatör olarak en çok and ve or kullanılır. Xor ise çoğu programcı tarafından gereksiz görülerek (hatta sorduğumuz eğitimcilerimizin çoğu gereksiz olduğunu, bazıları da ne işe yaradığını bilmediklerini söyler) kullanılmaz. Üst düzey programlama dillerinde ne kadar az kullanılıyor olsa da CPU iki ifadenin birbirine eşit veya değil olduğunu xor kapısıyla bulur.

Nasıl mı?. Aşağı anlatıldığı kadar kolay.

A B ÇIKIŞ 

0 0 0

0 1 1

1 0 1

1 1 0

Sayısal Tasarım Ders Notları

Sayısal Tasarım Ders Notlari_1
Sayısal Tasarım Ders Notları_2

Eşlik Biti - Çift Eşlik - Tek Eşlik

Eşlik Biti (Parity Bit) : İkili gösterimdeki bir sayıda 1'lerin toplamının her zaman çift ya da her zaman tek olmasını sağlayacak şekilde sözcüğe eklenen bit.

Çift Eşlik (Even Parity) : Eşlik biti de dahil olmak üzere bir karakterin içerisindeki 1 bitlerinin sayısının çift olması.

Tek Eşlik (Odd Parity) : Eşlik biti de dahil olmak üzere bir karakterin içerisindeki 1 bitlerinin sayısının tek olması.

Eşlik bitinin uygulama alanlarından birisi de 7 bitlik ASCII kodlarıdır.

Avatantajları :

Yalnızca bir bit kullanarak hata kontrolü yapması. Ancak bu kontroller çok güvenli değildir.

Dezavantajları :

İletilen sayıda iki bit birden bozulmaya uğrarsa tespit edemez.

Gürültülü bir iletişim ortamında bu yöntemle verinin iletilmesi çok uzun zaman alabilir veya hiç iletilemeyebilir.

Sayı Sistemleri

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş dersinin önemli konularından birisi de sayı sistemleri ve sayı sistemlerinde dönüşüm. 1.sınıfın başında karşılaşılan bu konu ilerleyen dönemlerde Sayısal Bilgisayar gibi bazı derslerde de karşımıza çıkıyor. Oldukça basit olmasına rağmen kolayca unutulabiliyor.

Matematikte herhangi bir sayılar kümesi sayı sistemidir.

Bilgisayarda kullanılan ikili (binary) sayı sisteminde {0,1} , günlük hayatta kullanmış olduğumuz onluk (decimal) sayı sisteminde {0,1,2,3,4,5,6,7,8,9} ve onaltılık (hexadecimal) sayı sisteminde {0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,A,B,C,D,E,F} bulunur.

10'luk tabandan dönüşüm

10'luk tabandan dönüşüm yapılırken, dönüşüm yapılacak olan tabana bölünür.

Örnek 1 : Onluk tabandaki 34 sayısını 2 tabanında yazalım.

Çözüm

34 / 2 -> Bölüm 17 | Kalan 0

17 / 2 -> Bölüm 8 | Kalan 1

8 / 2 -> Bölüm 4 | Kalan 0

4 / 2 -> Bölüm 2 | Kalan 0

2 / 2 -> Bölüm 1 | Kalan 0

Son bölüm + aşağıdan yukarıya doğru kalanlar sırasıyla yazılır. Yani (100010)₂ olur.

Cevap 1 : (34)₁₀ = (100010)₂

Örnek 2 : Onluk tabandaki 85 sayısını sekizlik tabanda yazalım.

Çözüm

85 / 8 -> Bölüm 10 | Kalan 5

10 / 8 -> Bölüm 1 | Kalan 2

Cevap 2 : (85)₁₀ = (125)₈

10'luk sisteme dönüşüm

Onluk taban dönüşümü örnekle anlatıyorum.

Yukarıdaki örneklerin sağlamalarını yapalım.

Örnek 1 : (100010)₂

Çözüm

Sağdan başlayarak rakamlara sıfırdan başlayarak aritmetik değer veriyorum.

1  0  0  0  1  0
|    |   |   |   |   |
5  4  3  2  1  0

Ve ikilik tabandaki değeri * 2^{verdiğimiz değer} şeklinde hesaplıyoruz.

0 * 2⁰ + 1 * 2¹ + 0 * 2² + 0 * 2³ + 0 * 2⁴ + 1 * 2⁵ = 0 + 2 + 0 + 0 + 0 + 32 = (34)₁₀

Cevap 1 : (34)₁₀

Örnek 2 : (125)₈

Çözüm

Sağdan başlayarak rakamlara sıfırdan başlayarak aritmetik değer veriyorum.

1  2  5
|    |   |
2  1  0

5 * 8⁰ + 2 * 8¹ + 1* 8² = 5 + 16 + 64 = (85)₁₀

Cevap 2 : (85)₁₀